ทำไมปากถึงไว ในโลกของความสัมพันธ์
เคยไหม เวลาโดนเพื่อนร่วมงานไหว้วาน สมองมันสั่ง ให้พูดว่าได้เลย ทั้งที่งานตัวเองก็ท่วมหัวอยู่แล้ว พอวางสายหรือแยกตัวออกมา ความรู้สึกหนักอึ้ง ก็ลอยขึ้นมาจุกที่หน้าอก นี่ไม่ใช่แค่นิสัยดี แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า "การตอบสนองแบบประจบประแจง" (Fawning) ซึ่งมันฝังรากอยู่ใน ระบบประสาท ของเรา แบบที่เราไม่เคยรู้ตัว
การตอบสนองที่โลกเพิ่งรู้จัก เมื่อสู้ไม่ได้หนีไม่พ้น
เรามักจะเรียนรู้กันมาว่า เมื่อมนุษย์เจอภัยคุกคาม เราจะมี 3 ทางเลือก คือ สู้ (Fight), หนี (Flight), หรือหยุดนิ่ง (Freeze) แต่ความจริงยังมีอีกทางหนึ่ง นั่นคือการ ประจบประแจง (Fawn) ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ฉลาดมาก
อาการฟอว์นนิงประกอบด้วย:- พยายามทำให้ตัวเองมีประโยชน์ ทั้งที่ไม่ได้ถูกขอ
- ไม่มีพื้นที่ส่วนตัว เพื่อรักษาบรรยากาศให้สงบ
- พยักหน้าเห็นด้วยกับทุกคน เพราะกลัวโดนเกลียด
- ระแวงความรู้สึกคนอื่น ตลอดเวลา
เหตุผลที่เราต้องเป็นเด็กดี ในบ้านที่ตึงเครียด
กลไกนี้ถูกสร้างขึ้น แต่มันถูกหล่อหลอมจากอดีต ลองคิดถึงคนที่เติบโตมา ในบ้านที่ความโกรธน่ากลัว เด็กคนนั้นจะเรียนรู้อย่างรวดเร็วว่าทางที่ ง่ายที่สุดในการผ่านแต่ละวัน คือการ "อย่าสร้างปัญหา" ต้องทำตัวเป็นเด็กดี จนสุดท้าย สิทธิในการพูดว่าไม่หายไป และเมื่อเวลาผ่านไป กลไกนี้ก็ทำงานเองโดยไม่รู้ตัว
เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ที่ทำให้เราปฏิเสธคนไม่เป็น
งานวิจัยทางจิตวิทยา ระบุชัดเจนว่า กลไกนี้เกี่ยวพันกับฮอร์โมน ที่ชื่อว่า ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน ในสภาวะกดดัน เราจะพยายามทำตัวให้เป็นประโยชน์ แทนที่จะปฏิเสธ นี่คือแผนการลับของสมอง แต่ผลข้างเคียงคือเราจะ ลืมวิธีปฏิเสธคน
การกลับมาเป็นตัวเอง เพื่อชีวิตที่สมดุล
การเข้าใจอาการ Fawning คือจุดเริ่มต้นของชีวิตใหม่ ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม เราต้องอนุญาตให้ตัวเองเห็นต่าง ความสุภาพไม่ได้กำหนดว่า เราต้องสละสิทธิ์ของตัวเองทั้งหมด ค่อยๆ ฝึกปฏิเสธในเรื่องที่ไม่อยากทำ แล้วคุณจะพบว่า มิตรภาพที่ยั่งยืน คือการที่คนอื่นรักเราในแบบที่เราเป็น อย่างแท้จริง